Początki
Koniec wojny w 1945 roku nie oznaczał powrotu do normalnego, spokojnego i dostatniego życia. Miliony ludzi zostały zmuszone do opuszczenia swoich domów, rodzinnych miejscowości i poszukiwania nowego miejsca do życia. Zadanie, przed którym stanęli nasi przodkowie, wydaje się nam dzisiaj wręcz niemożliwe do zrealizowania.
Po przybyciu pierwszych osadników do Niechorza, zaczęto organizować życie od nowa. Jednym z niezbędnych warunków powrotu do normalności było zapewnienie dzieciom edukacji.
W Niechorzu istniał budynek po niemieckiej szkole, z wyposażeniem, które przetrwało wojnę. W całym kraju brakowało nauczycieli, których tysiące zostały wymordowane przez okupantów. W warunkach dla nas niewyobrażalnych dwunastu uczniów rozpoczęło naukę. Brakowało drzwi i okien, nie działały piece, ale przy pomocy władz powiatowych Emil Salabura, pierwszy kierownik szkoły i jedyny nauczyciel, rozpoczął pracę z polskimi dziećmi w polskim Niechorzu, w budynku poniemieckiej szkoły.
Czy ktoś jeszcze pamięta…?
Lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte XX wieku dla zdecydowanej większości mieszkańców to czasy młodości naszych dziadków, a może także rodziców. Czas, gdy wychowywali dzieci i zmagali się z szarą codziennością. Dawne czasy, tak inne od naszych!
Już w roku szkolnym 1948/1949 w naszej szkole, w sześciu oddziałach, uczyło się około stu uczniów. W następnym roku było już siedem klas. Zwiększała się również liczba nauczycieli zatrudnionych w naszej szkole. Do przeszłości przeszły czasy, gdy pracował tylko pan Emil Salabura.
W trzecim roku szkolnym pracę podjęła pani Janina Starzkiewicz. W roku 1949 kierownikiem szkoły został Piotr Bromblik, a kadrę uzupełnili Jadwiga Bromblik i Czesław Morawski.
Rok 1950 kierownictwo szkoły objął Romuald Ejsmont, a do grona pedagogicznego dołączyła pani Leokadia Serafinowicz, absolwentka szkół wileńskich. Od następnego roku szkolnego, prowadziła zajęcia już jako pani Leokadia Ejsmont.
Lata pięćdziesiąte były również okresem, w którym swoją pracę w szkole rozpoczęli nauczyciele, których wspominają w swoich opowieściach nasi dziadkowie i rodzice. W tym czasie do grona pedagogicznego dołączyły panie Wanda Walkowska i Zofia Osidacz. Od 1960 roku pracę rozpoczęli także: Weronika Charoszewicz, Jan Lipka, Eugeniusz Sołowiej, Irena Wachowiak, Zofia Łozdowska, Mieczysław Zawal, Jan Bancewicz, Janina Wilczyńska, oraz Teresa Bartkowska.
Pokolenie pamiętające tamte czasy doskonale wie, jak ważną rolę w życiu szkoły i jej uczniów odgrywały organizacje takie jak ZHP, TPPR, LOK, PCK czy SKO. Były one miejscem wspólnego działania, rozwijania zainteresowań i zdobywania nowych doświadczeń. Aktywnie funkcjonowały również liczne koła zainteresowań, wśród których szczególną popularnością cieszyły się koło recytatorskie oraz zespół muzyczny.
Pan Romuald Ejsmont, był inicjatorem powstania Wieczorowej Szkoły Przysposobienia Rolniczego, która istniała w budynku naszej szkoły w latach 1959–1966.
Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte zapisały się w historii szkoły jako czas dynamicznego rozwoju i ważnych przemian. Zrealizowane wówczas inwestycje znacząco wpłynęły na poprawę warunków nauki i pracy, a także stworzyły możliwości dalszego unowocześniania szkoły i procesu nauczania.
Jednym z najważniejszych wydarzeń, które znacząco wpłynęły na dalszy rozwój naszej szkoły, była decyzja kierownictwa Huty Szkła Gospodarczego w Dąbrowie Górniczej o budowie nowego budynku szkolnego. W roku szkolnym 1964/1965 do Niechorza dotarła długo wyczekiwana wiadomość o planowanej inwestycji. Zaledwie kilka lat później, w roku szkolnym 1967/1968, uczniowie rozpoczęli naukę w nowych, przestronnych salach lekcyjnych.
Powstanie nowej szkoły było ważnym wydarzeniem zarówno dla mieszkańców Niechorza, jak i dla społeczności Dąbrowy Górniczej. Dzieci z Niechorza otrzymały nowoczesną, jak na tamte czasy, szkołę, natomiast dzieci z Dąbrowy Górniczej i Górnego Śląska zyskały w Niechorzu miejsce letniego wypoczynku.
Rozwój szkoły nie zatrzymał się wraz z oddaniem do użytku nowego budynku. Już w 1968 roku jej kierownictwo podjęło starania o budowę hali gimnastycznej. Inwestycję zrealizowano w 1974 roku, wzbogacając bazę szkoły o obiekt, który stworzył uczniom znacznie lepsze warunki do aktywności fizycznej i prowadzenia zajęć wychowania fizycznego.
W roku szkolnym 1974/1975 w szkole rozpoczęła działalność „zerówka”, dając początek edukacji przedszkolnej. Kolejne lata przyniosły dalszą rozbudowę i modernizację placówki. W 1979 roku podjęto działania zmierzające do realizacji następnej inwestycji, której efektem było oddanie w 1981 roku do użytku pracowni przeznaczonej do zajęć praktyczno-technicznych.
W roku szkolnym 1981/1982, w nowo wybudowanym skrzydle szkoły, obok pracowni ZPT, powstał również gabinet biologiczno-chemiczny. Kolejne inwestycje stopniowo poszerzały i unowocześniały szkolną bazę, odpowiadając na zmieniające się potrzeby uczniów i nauczycieli.
Sztandar i patron szkoły, a było to tak…
Jednym z najważniejszych symboli naszej szkoły jest sztandar. Od lat towarzyszy on najważniejszym wydarzeniom z życia szkolnej społeczności, uroczyście prezentowany przez poczet sztandarowy. Tradycją stało się, że sztandar przekazywany jest kolejnemu pokoleniu uczniów przez absolwentów kończących klasę ósmą.
Sztandar naszej szkoły został wykonany na zamówienie w pracowni haftów artystycznych w Poznaniu. Po wielu miesiącach przygotowań, 31 maja 1980 roku, został uroczyście przekazany uczniom. Od tego dnia stał się nieodłącznym elementem życia szkoły. Towarzyszył uczniom podczas uroczystości szkolnych, wydarzeń kościelnych i lokalnych, a także w chwilach szczególnie ważnych i podniosłych. Trudno byłoby dziś wymienić wszystkie okazje, podczas których nasi uczniowie z dumą reprezentowali szkołę, niosąc jej sztandar.
Po blisko czterdziestu latach istnienia szkoły przyszedł czas na kolejny ważny krok – wybór jej patrona. Rozpoczęły się rozmowy i przygotowania do nadania szkole imienia. Każda klasa miała możliwość przedstawienia własnego kandydata, a wśród zgłoszonych propozycji znalazła się postać szczególnie bliska nadmorskiej społeczności – Leonid Teliga.
Kandydaturę Leonida Teligi zgłosiła klasa ósma. Podczas głosowania uzyskał on 122 spośród 144 oddanych głosów. Wynik ten przesądził o wyborze patrona. Rada Pedagogiczna podjęła decyzję o nadaniu Szkole Podstawowej w Niechorzu imienia Leonida Teligi.
Uroczystość nadania imienia odbyła się 30 maja 1987 roku. Od tego dnia Leonid Teliga stał się patronem naszej szkoły, a jego imię na trwałe wpisało się w jej historię i tradycję.
W wolnej Polsce – co zmieniło się od 1989 roku?
Przemiany, które rozpoczęły się w Polsce w 1989 roku, znalazły swoje odzwierciedlenie również w życiu naszej szkoły. W kolejnych latach pojawiały się nowe tradycje, zmieniały się szkolne zwyczaje, a placówka stopniowo rozwijała swoją bazę i ofertę edukacyjną.
Jeszcze w 1983 roku nastąpiła zmiana na stanowisku dyrektora szkoły. Po przejściu na emeryturę pani Leokadii Ejsmont funkcję tę objęła pani Rozalia Górska.
W 1989 roku po raz pierwszy cała społeczność szkolna spotkała się przy wspólnym wigilijnym stole. Był to początek tradycji, która na stałe wpisała się w kalendarz szkolnych wydarzeń.
Kolejne zmiany przyniósł rok 1990. 1 września po raz pierwszy rozpoczęliśmy rok szkolny Mszą Świętą, a do sal lekcyjnych, po wielu latach nieobecności, powróciły krzyże.
W 1991 roku stanowisko dyrektora naszej szkoły objęła pani Irena Pawluk vel Mikołajczuk.
Życie szkoły to jednak nie tylko nauka i codzienne obowiązki. Dla kolejnych pokoleń uczniów ważne miejsce zajmowały wydarzenia, które z czasem stały się szkolnymi tradycjami. Andrzejki, Mikołajki, wspólna wigilia, Dzień Babci i Dziadka, pierwszy dzień wiosny czy apele z okazji świąt narodowych obchodzonych w listopadzie i maju – wszystkie te wydarzenia na długo pozostawały w pamięci uczniów i nauczycieli.
Kolejne lata historii szkoły wyznaczały również osoby, które z zaangażowaniem i odpowiedzialnością kierowały jej pracą, troszcząc się o jej rozwój oraz tworząc kolejne karty szkolnej historii. W latach 2002–2017 funkcję dyrektora szkoły pełniła Pani Marela Wawrzyniak. W 2017 roku stanowisko dyrektora objęła Pani Wanda Szukała-Błachuta, kontynuując pracę na rzecz szkoły, jej uczniów i całej społeczności lokalnej.
Szkoła nieustannie się rozwijała, a wraz z nią zmieniały się warunki nauki i pracy. W roku szkolnym 2006/2007 oddano do użytku halę widowiskowo-sportową, która stała się kolejnym ważnym elementem szkolnej infrastruktury.
Najnowszy etap rozwoju placówki rozpoczął się 1 września 2024 roku, kiedy uczniowie mogli rozpocząć korzystanie z nowej części szkoły. Zyskały ją zarówno najmłodsze dzieci, jak i ich starsi koledzy.
Przez wszystkie te lata uczniowie naszej szkoły osiągali liczne sukcesy w konkursach o różnorodnej tematyce i na różnych szczeblach – od gminnego i powiatowego, przez wojewódzki, aż po ogólnopolski. Nie sposób wymienić wszystkich laureatów, finalistów i zdobytych wyróżnień. Ich skalę najlepiej oddają dyplomy, puchary i podziękowania, które można zobaczyć na szkolnych korytarzach. Spacer nimi pozwala dostrzec nie tylko mnogość sukcesów, ale przede wszystkim ogrom pracy, zaangażowania i talentu naszych uczniów oraz nauczycieli. Za każdym wyróżnieniem kryją się przecież godziny nauki, przygotowań, prób i wspólnej pracy.
1 września 2026 roku pani Ewa Łozdowska, kończąc uroczysty apel, wypowiedziała słowa, które każdego roku rozpoczynają kolejny rozdział szkolnej historii: „rok szkolny 2026/2027 uważam za rozpoczęty”.
To już po raz osiemdziesiąty pierwszy…